- ساعت کاری : شنبه تا پنج شنبه ( ساعت 8 تا 20 )
بتن فا
فهرست
بتنریزی کفهای وسیع، برخلاف ظاهر سادهاش، یکی از پیچیدهترین عملیاتها در پروژههای عمرانی است. سطح وسیع، تغییرات دما، رطوبت، فشار بتن، سرعت خشک شدن، ابزار نامناسب و حتی یک خطای کوچک انسانی میتواند باعث بروز پدیدههایی شود که شاید در پروژههای کوچک هرگز تجربه نشوند. این پدیدهها گاهی عجیب، غیرقابلپیشبینی و حتی خطرناک هستند.
در پروژههای صنعتی، سولهها، انبارها، پارکینگهای طبقاتی، سردخانهها و سالنهای تولید، کف بتنی باید دارای میزان یکنواختی، سختی سطحی، مقاومت سایشی و صافی استانداردی باشد. اما همین نیازهای خاص، حساسیت کار را چند برابر میکند.
مشکل اینجاست که بتن رفتار یکسانی ندارد؛ مخصوصاً در سطحهای بزرگ. دمای محیط، سرعت وزش باد، میزان آب انداختگی، کیفیت سیمان، نوع سنگدانه، نسبت اختلاط، ضخامت دال، سرعت پمپ، زمان پرداخت، همه و همه میتوانند یک بتن بینقص را تبدیل به یک فاجعه سازند.
یکی از عجایب بتنریزی وسیع این است که گاهی مشکلات، لحظهای ایجاد میشوند:
یک دقیقه قبل سطح صاف و باثبات،
یک دقیقه بعد ترکخوردگیهای ریز مثل تارعنکبوت،
ده دقیقه بعد پوستهپوسته شدن،
یک ساعت بعد نشستهای نقطهای!
در کفهای بزرگ، کوچکترین اشتباه، خودش را ده برابر نشان میدهد.
مثلاً اگر اسلامپ یک کامیون بتن کمی بالا باشد، همان نقطه در ۴۸ ساعت بعد نشست میکند، موج میافتد و کف، ناهموار میشود.
یا اگر پرداخت دیر انجام شود، یک نوار ۴۰ متری از کف، ظاهری متفاوت پیدا میکند.
این بخش به طور کامل به معرفی عجایب و پدیدههایی میپردازد که معماران، پیمانکارها و ناظران باید قبل از هر بتنریزی بزرگ، آنها را بشناسند.
مطلب مرتبط:بتن ریزی کف
گوشهلول شدن یکی از عجیبترین رفتارهای بتن در کفهای بزرگ است. در این حالت، گوشهها و لبههای دال هنگام خشک شدن بالا میآیند، درست مثل یک صفحه کاغذ که لبههایش جمع شود. علت اصلی این پدیده اختلاف رطوبت و دما میان قسمت بالایی و پایینی دال است.
وقتی سطح رویی بتن سریعتر خشک میشود، منقبضتر میشود و لبهها رو به بالا خم میشوند. نتیجه؟ ایجاد شکاف زیر دال، صدای خالی هنگام ضربه، و در آینده شکستگی لبهها.
جالب اینجاست که این پدیده همیشه ناگهانی نیست؛ گاهی پس از هفتهها خود را نشان میدهد. در پروژههای صنعتی ممکن است باعث لق شدن اپوکسی، جداشدگی روکش یا حتی خطر برای لیفتراک شود.
کنترل این پدیده با مدیریت میزان تبخیر، زمانبندی پرداخت، و کاهش نسبت آب به سیمان امکانپذیر است.
ترکهای مویی از دور اصلاً دیده نمیشوند اما از نزدیک شبیه تار عنکبوتاند. این ترکها به دلیل جمعشدگی اولیه بتن و تبخیر سریع آب ایجاد میشوند.
در کفهای وسیع، تغییرات کوچک دما، وزش باد در یک نقطه خاص، یا حتی سایه یک ستون میتواند باعث ایجاد الگوی ترکهای مویی فقط در همان بخش شود.
این ترکها از نظر سازهای معمولاً خطرناک نیستند، اما از نظر ظاهری مشکلساز شده و در کفهای صنعتی میتوانند نقطه شروع نفوذ روغن، رطوبت و آلودگی باشند.
علت دیگر این پدیده، پرداخت زودهنگام یا دیرهنگام، یا استفاده از ماله پروانه با سرعت اشتباه است.
آبانداختگی همیشه بخشی طبیعی از فرآیند هیدراتاسیون بتن است، اما در کفهای وسیع این پدیده میتواند با شدت غیرمعمول ظاهر شود. آبانداختگی شدید زمانی رخ میدهد که آب آزاد از داخل بتن به سمت سطح بالا حرکت کرده و روی سطح جمع میشود.
مشکل اینجاست که اگر همزمان پرداخت (مالهکشی) انجام شود، این آب به داخل سطح برمیگردد و باعث ضعیف شدن لایه رویی، ترکخوردگی، کاهش مقاومت سایشی، پوستهپوستهشدن و ظاهر گچیشدن میشود.
در کفهای بزرگ، معمولاً اختلاف نرخ آبانداختگی در نقاط مختلف دیده میشود؛ یعنی برخی نواحی خشک و آماده پرداخت هستند، اما چند متر آنطرفتر سطح هنوز خیس است. این چالش باعث اشتباه شدن زمان پرداخت و بهویژه ایجاد «نقاط نرم» در کف میشود.
دلایل آبانداختگی غیرعادی شامل: اسلامپ بالا، بیشازحد بودن نسبت آب به سیمان، ویبرهی بیش از حد، دمای پایین زیرسقف، و نبود افزودنیهای کنترلکننده است.
در پروژههای صنعتی، آبانداختگی شدید معمولاً عامل اصلی تفاوت رنگ، تفاوت سختی و ایجاد موج در کف است.
گردهزنی یا خاکی شدن سطح بتنی از عجیبترین مشکلات بتنریزی کفهای بزرگ است؛ زیرا ممکن است در روزهای اول دیده نشود اما بعد از چند هفته به شکل پودر شدن سطح ظاهر میشود.
این پدیده زمانی اتفاق میافتد که سطح بتن هنگام پرداخت بیش از حد آبدار بوده یا مالهکشی زودتر از زمان مناسب انجام شده باشد. در واقع این سطح «دوغابی» شده و مقاومت کافی ندارد.
در کفهای وسیع، گردهزنی معمولاً به شکل لکهای یا نوارهای چند متری دیده میشود. این یعنی تیم پرداخت در بعضی نقاط زودتر از نقاط دیگر کار را شروع کرده یا ملات از کامیونی که اسلامپ متغیر داشته، ریخته شده است.
گردهزنی علاوه بر اینکه ظاهر کف را خراب میکند، در صنایع انبارداری و سالنهای تولید باعث ایجاد گردوغبار دائمی شده و حتی برای دستگاهها و اپوکسیها خطرناک است.
| پدیده | علت رایج | زمان بروز | پیامد | راهحل |
|---|---|---|---|---|
| گوشهلول شدن (Curling) | اختلاف دما/رطوبت | چند روز تا چند ماه | بلند شدن لبهها، ترک | کنترل تبخیر، ضخامت متعادل |
| ترکهای مویی | جمعشدگی اولیه | چند دقیقه تا چند ساعت | ضعف سطح، ظاهر بد | کنترل تبخیر، زمانبندی پرداخت |
| آبانداختگی شدید | ویبره زیاد/اسلامپ بالا | زمان گیرش | ضعف سطح، نرمی لایه | کاهش آب افزودنی، کنترل ویبره |
| گردهزنی سطح | پرداخت زودهنگام | چند روز بعد | پودر شدن سطح | پرداخت صحیح، افزودنی سختکننده |
| پدیده موجی شدن | پرداخت نامتقارن | روز اول | ناهمواری، مشکل عملیات | تیم یکنواخت و برنامهریزی دقیق |
بتنریزی کف وسیع فقط «بتن ریختن» نیست؛ یک علم دقیق و حساس است. رعایت چند نکته حرفهای میتواند بهطور چشمگیری کیفیت نهایی را تضمین کند.
کار در هوای گرم، خشک یا بادهای سطحی، سرعت تبخیر را چند برابر میکند و زمینه ایجاد ترک، نرمی سطح و موج را فراهم میکند. استفاده از ترمیمکنندهها، مِمبرانها، واترپروفها، یا حتی پوشاندن سطح با نایلون در ساعات اولیه، بهترین روش کنترل تبخیر است.
پرداخت باید نه خیلی زود و نه خیلی دیر انجام شود. اگر زود انجام شود، سطح خمیری باقی میماند؛ اگر دیر انجام شود، بتن سخت شده و سطح موجدار میشود. در کفهای وسیع، باید تیمها با ریتم ثابت و هماهنگ جلو بروند تا تفاوت سطحی بین نوارها ایجاد نشود.
بتنریزی کفهای بزرگ تنها زمانی نتیجه مطلوب میدهد که تمام جزئیات کنترل شده باشند. هر خطای کوچک میتواند یک پدیده غیرمعمول ایجاد کند و این پدیدهها در مقیاس بزرگ چند برابر جلوه میکنند. در این بخش چند نکته کاملاً کلیدی را مطرح میکنم که پیمانکاران حرفهای همیشه رعایت میکنند.
کفهای وسیع نیاز به چند تیم پرداخت همزمان دارد. اگر تیمها هماهنگ نباشند اختلاف زمانی بین نوارهای بتنریزی باعث تفاوت سطح، موج، لکه رنگ و تفاوت سختی میشود. همچنین ماله پروانه باید کالیبره باشد؛ تیغههای فرسوده، چرخش ناپایدار یا فشار نامتقارن میتواند پدیدههای عجیب مثل پولیش ناهمگون، لکههای تیره یا خطوط دایرهای ایجاد کند.
یکی از عجیبترین اتفاقات در کفهای وسیع این است که کامیونهای مختلف با اسلامپ و طرح اختلاط متفاوت وارد پروژه شوند. این اختلاف باعث ایجاد نواحی سخت و نرم، تفاوت پرداخت، آبانداختگی نامنظم و حتی ترکهای نقطهای میشود.
مشکل جایی جدیتر میشود که این اختلافها “در لحظه” قابل تشخیص نیستند و بعد از یک روز، تفاوت رنگ و بافت سطح بهوضوح دیده میشود. راهحل حرفهای این است که بتن مصرفی استاندارد، تحت نظارت آزمایشگاه کنترل کیفیت و دارای رطوبت و دمای یکسان باشد.
اختلاف دما، تبخیر سریع، طراحی نامناسب مخلوط بتن، اسلامپ بالا، زمانبندی اشتباه پرداخت و استفاده از تیم غیرهماهنگ از مهمترین دلایل هستند. در کفهای بزرگ، کوچکترین تفاوت باعث مشکلات بسیار بزرگ میشود.
از نظر سازهای معمولاً خیر؛ اما از نظر ظاهری و دوام سطح، بله. ترکهای مویی میتوانند نقطه شروع برای نفوذ آب، روغن، آلودگی و حتی شکستگی در آینده باشند.
چون پرداخت یا مالهکشی خیلی زود انجام شده یا سطح بیش از حد آبدار بوده است. در دالهای بزرگ این پدیده معمولاً به شکل لکهای و نوارهای باریک رخ میدهد.
با کنترل تبخیر، استفاده از عملآوری مناسب (کیورینگ)، کاهش نسبت آب به سیمان، کاهش ضخامت بیشازحد و استفاده از آرماتوربندی کف.
نشانه اسلامپ بالا و رطوبت زیاد بتن است. اگر هنگام پرداخت آبانداختگی وجود داشته باشد، سطح ضعیف و پودری خواهد شد.
betonfaa@gmail.com
شنبه تا پنجشنبه ساعات : ( 8 تا 20 )